Ierse Melancholie

Pas nu ik een aantal maanden in Ierland verblijf, begrijp ik pas echt de droefheid en de melancholie van veel Ierse traditionele liedjes. Ik ben uiteraard bekend met de grote Ierse hongersnood, ‘The famine’ van 1850, een grote tragedie, waarbij meer dan een miljoen Ieren stierven van de honger en miljoenen anderen al dan niet gedwongen naar Noord-Amerika, Australië, Nieuw-Zeeland en Groot-Brittannië vluchtten. Maar nooit realiseerde ik me wat daarnaast het effect was en is van de vele emigraties daarna. Nu ik hier ben en de verhalen om mij heen hoor van de vele jongeren die Ierland verlieten om hun geluk elders te zoeken, begrijp ik wat dit voor de achterblijvers betekende. Christy, mijn buurman, vertelde me dat het in zijn jeugd heel gebruikelijk was dat vrijwel alle kinderen van de veelal grote gezinnen emigreerden of tijdelijk gingen werken in Engeland, alleen de jongste bleef vaak achter bij de ouders in het ouderlijke huis. Er was gewoonweg niet genoeg werk in de regio en de boerderij kon niet voorzien in het onderhoud van alle kinderen. Sommigen vertrokken tijdelijk naar het buitenland, anderen kwamen nooit terug. Wat een droefheid moet dat zijn geweest voor de achterblijvers, maar ook voor de vertrekkenden. Want emigreren betekende toen natuurlijk wel wat anders dan nu, er was immers nog geen telefoon en internet, de enige manier om nog wat contact te hebben was via het schrijven van brieven. 

Afgelopen week was in Ballycroy het ‘Coming home festival’ gaande, een jaarlijks terugkerend gebeuren, waarbij tijdens diverse feestelijkheden de emigranten hun geboortegrond en achtergebleven familie bezoeken. Een onderdeel van het programma is een feestelijk diner waarbij men elkaar ontmoet. Christy zag op deze avond na meer dan 50 jaar een jeugdliefde terug, een meisje met wie hij regelmatig uit dansen ging. Op haar 18e vertrok ze naar Noord-Amerika, een beter leven tegemoet. Haar ouders stimuleerden haar te gaan, er was immers geen toekomst voor haar in Ierland. Ze vertelde Christy dat ze toentertijd de hele reis op de boot had gehuild, zo moeilijk was het om haar familie, Christy en haar land achter te laten… Ook nu nog, trekken jongeren weg uit Noord-west Ierland, om te studeren en werken in Dublin, Engeland of nog verder weg. Ik sprak laatst een man, werkzaam bij een loonbedrijf voor boeren en wegwerkzaamheden. Hij heeft voldoende werk in de zomermaanden, maar elk jaar in september vertrekt hij voor de wintermaanden naar Australië om daar te werken, er is in die periode geen werk genoeg voor hem in Ierland.

Onderdeel van het ‘Coming Home Festival’  afgelopen week in Ballycroy, was een mis in de oude ruïne van Doona Church, vlakbij Fahy Castle aan de kust. Tijdens de mis worden de overledenen herdacht die begraven liggen op het kerkhof naast de kerk.  Op uitnodiging van Christy woonde ik de mis bij. Gelukkig bleef het droog, aangezien de ruïne geen dak meer heeft.

De mis is zojuist afgelopen

Fahi Castle, vlakbij het kerkhof en Doona Church